Poprzedni
Następny

Jaką wkładkę do gramofonu wybrać?

Średnia ocen: 5
(24 ocen) 19 komentarzy

Analogowe brzmienie wychodzi szeroko poza audiofilski świat. To fakt, który potwierdzają liczne wydania winylowych wersji albumów najlepszych światowych artystów, jak też częste promocje analogowych płyt, organizowane przez takie masowe kanały sprzedaży jak np. sklepy wielkopowierzchniowe czy dyskonty. Charakterystyczne brzmienie winyli pokochało wiele osób. Na nowo odkrywają je również ci, którzy ostatni raz z czarnym krążkiem mieli do czynienia wiele lat temu. Niezależnie od tego, czy kupujemy nowy gramofon, czy wracamy do urządzenia, które już posiadamy, bardzo ważnym składnikiem niepowtarzalnego brzmienia, jakie oferują gramofony, jest wkładka gramofonowa. Jaki model wybrać, żeby osiągnąć najlepszy efekt?

Spis treści: Jaką wkładkę do gramofonu wybrać?

  1. Wkładka gramofonowa – co to jest?

  2. Rodzaje wkładek gramofonowych

  3. Wkładka gramofonowa MM czy MC?

  4. Jaka wkładka gramofonowa będzie najlepsza?

  5. Szlif igły ma znaczenie – wybrane rodzaje szlifów

  6. Możliwość wymiany wkładki gramofonowej

Wkładki gramofonowe

Wkładka gramofonowa – co to jest?

Wkładka gramofonowa to bardzo istotny element każdego gramofonu. To niewielki podzespół, który odczytuje pofalowanie w rowku płyty i zamienia je na sygnał audio, może wiernie odtworzyć zapisany na winylu dźwięk lub – jeśli wkładka nie jest odpowiednia – skutecznie zdegradować jakość dźwięku.

Zamocowana na końcu wkładki igła bezpośrednio styka się z płytą winylową i odczytuje informacje zapisane na jej powierzchni. Dlatego tak ważne jest tutaj, aby igła możliwie jak najwierniej odwzorowywała to, co rylec głowicy zapisał na powierzchni płyty-matki, która posłużyła do stworzenia matrycy, powielającej ją w tysiącach egzemplarzy. To właśnie od wkładki i igły zależy, jakie brzmienie gramofon wydobędzie z płyty. Ile będzie w nim głębi, jak precyzyjnie zarysowany zostanie detal i jaka będzie barwa odtwarzanej muzyki. Nic więc dziwnego, że wkładka gramofonowa, choć stosunkowo niewielka, pełni w odtwarzaczu winyli tak ważną rolę, decydując o jakości muzycznych wrażeń.

Gramofon Thorens i wkładka gramofonowa Audio-Technica AT3600, która jest reprezentantem wkładek Moving Magnet

Rodzaje wkładek gramofonowych

Wybór właściwej wkładki gramofonowej to klucz do wymarzonego brzmienia. Jak poradzić sobie z tym w praktyce, pokażemy na przykładzie wkładek jednego z czołowych producentów – japońskiej marki Audio-Technica.

Dwa podstawowe typy wkładek gramofonowych to MM (Moving Magnet) i MC (Moving Coil). Różnią się one budową i sposobem zamiany sił oddziaływających na igłę w impulsy elektryczne. Nie bez znaczenia jest tu również łatwość wymiany igły i… cena. Wkładka MM czy MC? Zatem, którą z nich wybrać?

Wkładka gramofonowa Audio-Technica AT-ART9XI - model wkładki Moving Coil

Wkładka MM czy MC?

Wkładki MM (Moving Magnet) to jedne z najczęściej wykorzystywanych konstrukcji. Swoją popularność zawdzięczają po części niższej cenie niż w przypadku wkładki MC oraz możliwości wymiany samej tylko igły, gdy ta zużyje się lub ulegnie zniszczeniu. Nazwa tej wkładki pochodzi od jej konstrukcji, wykorzystującej przymocowany do wspornika igły magnes, który porusza się pomiędzy dwoma zestawami (po jednym dla każdego z kanałów) stałych cewek (we wkładkach MM drga jedynie ów delikatny wspornik z osadzonym magnesem). To tworzy swoisty kompaktowy generator elektromagnetyczny. Gdy magnes wkładki MM (Moving Manget) wibruje na skutek drgań odczytywanych z płyty przez igłę, w cewkach powstaje niewielkie napięcie, które przekazywane jest następnie do wzmacniacza.

Wkładki MM (Moving Magnet) to rozwiązanie dla tych miłośników analogowego brzmienia, dla których istotna jest relacja jakości brzmienia do ceny. Tego rodzaju wkładka gramofonowa ma ważną zaletę. Jest nią stosunkowo wysokie napięcie wyjściowe, sięgające nawet 7,5 mV (zależnie od modelu). Słabszą stroną we wkładkach typu MM jest ich większa masa, a zatem również problemy z tłumieniem drgań i nieco mniej korzystny współczynnik odwzorowania zapisanego na płycie dźwięku.

wkładka gramofonowa Audio-Technica vm540ml to reprezentant wkładek Moving Magnet

Wkładka gramofonowa MM Audio-Technica VM540ML charakteryzuje się wysokim stopniem odwzorowania sygnału audio i bardzo dobrą separacją kanałów.

Wkładki MC (Moving Coil) wykorzystują nieco inne rozwiązanie konstrukcyjne, które jest w pewnym sensie odwróceniem układu stosowanego we wkładkach Moving Magnet. W tym przypadku to cewki są przymocowane do wspornika igły i poruszają się w polu magnetycznym wytwarzanym przez stały magnes. Cewki są bardzo małe i nawinięte z bardzo cienkiego drutu. Ze względu na ograniczenia masowe, liczba uzwojeń musi być mała, co w rezultacie sprawia, że sygnał wkładki MC osiąga poziom zaledwie kilkuset mikrowoltów. To z kolei czyni go bardziej podatnym na szum i pojawianie się przydźwięków, czyli zakłóceń w formie buczenia lub brzęczenia, które zdecydowanie pogarszają jakość dźwięku.

Niepodważalną zaletą wkładki Moving Coil jest mniejsza masa własna układu igła-cewki-magnes, co pozwala na dokładniejsze śledzenie zapisu rowka płyty, a w rezultacie bardziej detaliczny dźwięk. Decydując się na tę wkładkę, należy jednak pamiętać, że jest ona droższym rozwiązaniem i ze względów konstrukcyjnych, samodzielna wymiana igły nie jest możliwa. Powinniśmy także pamiętać, że z uwagi na znacznie niższy poziom sygnału, wkładki MC (Moving Coil) wymagają współpracy z odpowiednio przystosowanym urządzeniem (przedwzmacniacz gramofonowy powinien być kompatybilny z tego typu wkładkami).

Jedną z odmian wkładki typu Moving Coil są wkładki MCHO (od ang. Moving Coil High Output). Są to wkładki MC, ale charakteryzujące się wyższym poziomem wyjściowym, porównywalnym z tym, jaki można uzyskać korzystając z wkładki MM.

Wkładka gramofonowa Audio-Technica AT-OC9XML to przykład wkładki Moving Coil

Wkładka gramofonowa MC Audio-Technica AT-OC9XML zapewnia precyzyjny transfer sygnałów odczytanych przez igłę. Jej unikalna konstrukcja pozwala na uzyskanie doskonałej separacji stereo i… długotrwałą eksploatację.

Wkładki MM i wkładki MC – jaka wkładka gramofonowa będzie najlepsza?

Typ wkładki musi być dostosowany do systemu, w jakim zapisane są płyty, które chcemy odtwarzać. Spotykane są więc nie tylko wkładki stereofoniczne, ale też monofoniczne. Oczywiście od wielu dekad standardem są płyty stereofoniczne, jednak kolekcjonerskie wydania i historyczne edycje mogą być zapisane w formacie monofonicznym. Pamiętajmy, że wkładki monofoniczne nie nadają się do odtwarzania płyt wykorzystujących zapis stereo. Jeżeli będziemy próbować odtworzyć płytę stereofoniczną używając wkładki monofonicznej to siły oddziaływające na igłę będą poruszały całe ramię, co zakończy się zniszczeniem płyty.

Zobacz także materiał wideo, w którym omawiamy jak odpowiednio wyregulować igłę w gramofonie:

Szlif igły ma znaczenie – rodzaje szlifów

Podobnie jak wkładki gramofonowe, tak i igły mają różną budowę i kształt. W tym wypadku mówimy o tzw. szlifie. Najpopularniejsze są trzy typy igieł, ze względu na wspomniany szlif. Są to igły ze szlifem sferycznym, eliptycznym i liniowym. Wśród tych ostatnich dużą popularnością cieszą się igły wykorzystujące szlif Shibata (od nazwiska japońskiego projektanta tego rozwiązania) oraz konstrukcje o nazwie MicroLine.

Wkładka gramofonowa Ortofon 2M Blue jest wkładką MM (Moving Magnet). Jej napięcie wyjściowe to 5,5 mV.

Szlif sferyczny

Najbardziej przystępne cenowo modele igieł najczęściej mają szlif sferyczny. To dobra podstawa, od której warto rozpocząć przygodę z analogowym brzmieniem. Przykładem wkładki w której zastosowano igłę o takim szlifie jest szeroko stosowana wkładka gramofonowa firmy Audio-Technica AT-VM95C. Jest ona wyposażona w igłę charakteryzującą się stosunkowo małą powierzchnią styku ze zboczami rowka.

Szlif eliptyczny

Rozwiązanie to zapewnia większy styk igły ze zboczami rowka w porównaniu ze szlifem sferycznym, co pozwala na dokładniejsze odwzorowanie materiału dźwiękowego. Tego typu igłę znajdziemy np. we wkładce MM Audio-Technica AT-VM95EN. Cieszy się ona szczególnym uznaniem dzięki temu, że potrafi odtwarzać dźwięk dokładnie w ten sposób, w jaki głowica matrycy tworzy rowki na płycie.

W zestawie z modelem TD 402 DD znajduje się najnowsza wkładka Audio-Technica z serii VM95 – model AT-V95E z igłą o szlifie eliptycznym.

Szlif Shibata

Rozwiązanie to znajdziemy na przykład we wkładce Audio-Technica VM750SH. Szlif ten pozwala uzyskać dłuższą powierzchnię boczną igły na styku ze zboczami rowka, co w efekcie pozwala na jeszcze dokładniejsze odwzorowanie śladu i przekłada się na dokładny, czysty dźwięk bez zniekształceń.

D 1500 firmy Thorens i Ortofon 2M Bronze (szlif Fine Line)

Model TD 1500 firmy Thorens ma wstępnie zainstalowaną i skalibrowaną wkładkę Ortofon 2M Bronze z igłą o szlifie Fine Line (odmianie szlifu liniowego).

Szlif MicroLine

Jest to podobnie jak w wypadku Shibaty, rodzaj szlifu liniowego. Charakteryzuje się jednak jeszcze mniejszym promieniem krzywizny, a co za tym idzie węższą końcówką igły. Dzięki temu podczas odtwarzania może znaleźć się ona blisko dna rowka płyty. Co więcej, przy szlifie MicroLine powierzchnia styku jest najdłuższa z opisanych tu rodzajów szlifów. Pozwala to maksymalnie odwzorować zapisany mechanicznie materiał dźwiękowy, gwarantując dużo wyższą kulturę dźwięku. Przykładem takiej wkładki jest VM740ML (wkładka MM, czyli Moving Magnet) firmy Audio-Technica.

Rodzaje igieł gramofonowych ze względu na kszałt:

Rodzaje igieł gramofonowych. Zobacz też: wkładki gramofonowe - ranking

Wkładki Moving Coil czy Moving Magnet to nie jedyne akcesoria, jakie dostępne są do gramofonów. Różnorodne dodatki do odtwarzaczy płyt winylowych omawiamy w poniższym materiale wideo:

Możliwość wymiany wkładki gramofonowej

Pamiętajmy, że zarówno igła, jak i wkładka gramofonowa, ulegają zużyciu i wymagają regularnej wymiany. Niektóre wkładki gramofonowe mają system wymiany igieł, dzięki któremu możemy samodzielnie zmienić igłę na nową (np. modele z serii Audio-Technica VM95). Daje to możliwość dokonania prostej modyfikacji polegającej na wymianie samej igły na inną, o „lepszym” szlifie, który będzie w stanie odczytać więcej informacji z płyty. Jest to najprostszy sposób, aby poprawić jakość dźwięku.

W wypadku droższych wkładek samodzielna wymiana igły może być niemożliwa. Wówczas konieczny będzie zakup nowej.

Wkładka gramofonowa TAS 1500 to przykład wkładki MC

Ciekawym rozwiązaniem jest tu program autoryzowanej wymiany wkładek MC na nową wkładkę, jaki prowadzi Audio-Technica. W jego ramach posiadacze wkładek tego producenta, które w trakcie użytkowania uległy zużyciu, mogą odnieść je do autoryzowanego salonu partnerskiego marki i uzyskać identyczny lub wyższy model na preferencyjnych warunkach. Warunkiem jest jedynie to, by igła uległa zużyciu, a nie zniszczeniu.

Przybliżony czas pracy wkładki czy igły czasami określają sami producenci, podając niekiedy w parametrach urządzenia przewidywaną liczbę godzin pracy takich elmentów. Warto tego przestrzegać, gdyż właściwości mechaniczne zawieszenia wspornika zmieniają się z czasem odtwarzania i sama igła ulega zużyciu. A zużyta igła to… duże ryzyko zniszczenia płyt. Stąd tak ważne jest przestrzeganie zasad korzystania z wkładki. Większość nowych modeli wymaga jedynie podłączenia do uprzednio skalibrowanego ramienia.

Wkładka gramofonowa AT-VM750SH, którą oferuje japońska firma Audio-Technica (wkładka MM)

Komfort pracy z wkładką gramofonową podniesiemy również regularnie czyszcząc mocowaną w niej igłę (np. z pomocą stylus cleanera marki Thorens) oraz… dbając o same płyty. Właściwa konserwacja, z użyciem przeznaczonego do tego celu zestawu do czyszczenia płyt gramofonowych, pozwoli ograniczyć możliwość porysowania płyty, zmniejszyć ilość zabrudzeń pojawiających się w jej rowkach oraz zminimalizować ryzyko zanieczyszczenia wkładki. Tym samym możemy wydłużyć czas jej pracy na najwyższym poziomie. Kiedy jednak dobiegnie on końca, warto odpiąć od ramienia zużytą wkładkę gramofonową i wybrać się z nią do salonu ze sprzętem hi-fi. Pracujący tam doradcy pomogą ocenić stopień zużycia naszej igły i dobrać nową – optymalnie dostosowaną do modelu gramofonu, który posiadamy.

Jeśli dopiero poszukujesz najlepszego dla siebie odtwarzacza płyt winylowych, zobacz nasz przewodnik po gramofonach:

 

Potrzebujesz pomocy w doborze wkładki gramofonowej, a może szukasz dobrego odtwarzacza płyt winylowych lub innego sprzętu audio? Skontaktuj się z jednym z naszych salonów Top Hi-Fi & Video Design. Bez pośpiechu i w miłej atmosferze postaramy się pomóc, a nasi specjaliści odpowiedzą na każde Twoje pytanie związane z oferowanym sprzętem.



Poprzedni
Powrót do aktualności
Następny
5
Ocena:
Średnia ocen: 5

(24 ocen)

Polecane

  1. Wkładka gramofonowa MC Audio-Technica AT33EV

    AT33EV

    Audio-Technica
    Akcesoria gramofonowe
    Special Price 2 299 zł Regular Price 2 599 zł
    Prosimy o kontakt
  2. Wkładka gramofonowa MC Audio-Technica AT-OC9/III

    AT-OC9/III

    Audio-Technica
    Archiwum
    Special Price 2 599 zł Regular Price 2 899 zł
    Prosimy o kontakt
  3. Supercena
    Igła do wkładki gramofonowej Audio-Technica AT95E

    ATN95E

    Audio-Technica
    Akcesoria gramofonowe
    Special Price 119 zł Regular Price 149 zł
  4. VM530EN

    VM530EN

    Audio-Technica
    Wkładki i igły gramofonowe
    Special Price 699 zł Regular Price 799 zł
    Prosimy o kontakt
  5. Supercena
    VM540ML

    VM540ML

    Audio-Technica
    Wkładki i igły gramofonowe
    Special Price 999 zł Regular Price 1 249 zł
  6. VM750SH

    VM750SH

    Audio-Technica
    Wkładki i igły gramofonowe
    Special Price 1 799 zł Regular Price 1 999 zł

Polecane

Umów się na prezentację w salonie

W każdym z naszych salonów znajduje się sala odsłuchowa, w której w miłej atmosferze zaprezentujemy Ci brzmienie wybranego przez Ciebie sprzętu audio.

Umów się na spotkanie

Zobacz listę salonów

Umów

Top Hi-Fi & Video Design

Salony firmowe

Salony firmowe

Top Hi-Fi & Video Design: