Aktualności


Aktualności

26-02-2016

Obudowa bass-reflex

Subwoofer to urządzenie przeznaczone tylko do odtwarzania niskich i najniższych częstotliwości. Powód, dla którego opracowano konstrukcję subwoofera, niezależnie od istnienia typowych zespołów głośnikowych, znakomicie demonstruje odmienności w zachowaniu się niskich tonów i konieczność zastosowania niekonwencjonalnych środków. A wszystko to w celu jak najsprawniejszego przetworzenia sygnału elektrycznego na ciśnienie akustyczne.

Praw fizyki oszukać się nie da − aby wytworzyć duże ciśnienie w zakresie niskich częstotliwości, trzeba przepompować dużo powietrza. Przetwarzanie najniższych tonów niemal zawsze jednak można poprawić − za pomocą odpowiednio dużego, właściwie dobranego subwoofera.

Yamaha NS-SW300 Piano

Pod względem konstrukcyjnym obudowa subwoofera może wykorzystywać różne rozwiązania. Jedną z najpopularniejszych jest obudowa z otworem stratnym, nazywana bass-relexem. Na czym polega zasada jej działania?

Zasada działania

System bass-reflex (obudowa zestawu głośnikowego z otworem) wykorzystuje energię promieniowaną przez tylną stronę membrany w celu pobudzenia układu rezonansowego obudowy i wypromieniowania energii zakresu częstotliwości rezonansowej tego układu na zewnątrz. Układ rezonansowy obudowy tworzą: masa powietrza w otworze (w tunelu otworu) określona jego powierzchnią i długością, i podatność powietrza w obudowie, określona jego objętością i powierzchnią działającego na nią otworu.

Liniowość pracy głośnika

Jedną z najważniejszych korzyści ze stosowania obudowy z otworem jest zmniejszenie wychylenia membrany przy częstotliwościach, leżących w okolicy częstotliwości rezonansowej, co w dużym stopniu redukuje zniekształcenia nieliniowe. Poza tym przy częstotliwości rezonansowej układu bass-reflex jego praca odciąża sam głośnik niskotonowy od dużych amplitud. W tym zakresie główną część energii promieniuje otwór, w fazie przesuniętej o ok. 90° względem fazy fali promieniowanej przez sam głośnik. Poniżej częstotliwości rezonansowej przesunięcie fazy zwiększa się do prawie 180°, a otwór promieniuje energię porównywalną z wytwarzaną przez głośnik (głośnik przepompowuje powietrze w obudowie). Wypadkowe ciśnienie akustyczne jest stąd bardzo małe. Powyżej częstotliwości rezonansowej bass-reflex stopniowo przestaje pracować, udział energii wytwarzanej przez głośnik wzrasta.

Większa sprawność

Zysk w sprawności (w stosunku do obudowy zamkniętej) występuje w zakresie częstotliwości rezonansowej (o ile efektywność promieniowania otworu jest duża), ale przede wszystkim w zakresie ok. 1 oktawy powyżej niej, gdzie energię wytwarzają zarówno otwór jak i głośnik, a ich fazy są zgodne. Jak z powyższego mogłoby się wydawać, strojenie układu powinno mieć miejsce w okolicach krańca pasma akustycznego (ok. 20 Hz). Jednak właściwie dobrany bass-reflex musi wiązać częstotliwość rezonansową z parametrami i charakterystyką przetwarzania samego głośnika. Natomiast zbyt nisko dostrojony bass-reflex niestety nie działa efektywnie.

Ustawienie w pomieszczeniu

Przetwarzanie klasycznie dostrojonego układu bass−reflex sięga liniową charakterystyką niżej niż w przypadku obudowy zamkniętej, wspomaganie odbiciami w zamkniętym pomieszczeniu powoduje dalsze wzmacnianie basu, co może powodować też poważne nierównomierności charakterystyk i dlatego konstrukcje bass−reflex należy przysuwać do ścian z większą ostrożnością niż obudowy zamknięte, aczkolwiek konstruktorzy subwooferów przy ich strojeniu powinni brać ten fakt pod uwagę, że najwygodniejszym dla użytkownika miejscem ich instalacji będzie właśnie naroże pokoju lub co najmniej pozycja pod ścianą.

Plusy i minusy subwooferów z obudowami typu bass-reflex

Aby podsumować powyższą charakterystykę subwooferów z obudowami typu bass-reflex wymieńmy zalety i wady takich konstrukcji

Zalety:

  • wyższa efektywność niż w przypadku subwooferów w obudowie zamkniętej,
  • mniejsze zniekształcenia,
  • odciążenie głośnika niskotonowego przez układ akustyczny,
  • mniejsze wychylenia membrany w użytkowym zakresie częstotliwości pracy subwoofera.

Wady:

  • subwoofery typu bass-reflex są bardziej wrażliwe pod względem akustycznym na jego ustawianie blisko ściany bocznej lub naroża pomieszczenia,
  • bass-reflex ustępuje obudowie zamkniętej pod względem charakterystyk impulsowych,
  • występują niekorzystne zjawiska, polegające na szybko opadającej charakterystyka przetwarzania poniżej częstotliwości rezonansowej bass−reflexu; wymagana jest dodatkowa filtracja elektryczna.

Odmiana obudowy z tzw. membraną bierną

Pewną odmianą obudowy bass−reflex jest obudowa z membraną bierną. Zasada jej działania sprowadza się do tego, że masę powietrza w otworze (obudowa bass-reflex) zastępuje się masą membrany (dodatkowej, biernej). Od strony konstrukcyjnej, zdecydowanie łatwiej w ten sposób osiągnąć odpowiednio dużą masę dla uzyskania niskiej częstotliwości rezonansowej. Co więcej, tunel bass−reflexu przy dużych prędkościach powietrza w tunelu i niedostatecznym wyprofilowaniu wylotu, powoduje powstawanie turbulencji powietrza, słyszalnych jako szum i furkotanie. Membrana bierna jest od tych wad wolna. Jednak jest to rozwiązanie kosztowniejsze niż system bass-reflex. Poza tym nie zawsze jest ono optymalne ze względu na możliwość pogorszenia charakterystyk impulsowych, co powoduje obudowy tego typu spotyka się niezmiernie rzadko.

Jeżeli masz pytania dotyczące subwoobferów, a także chcesz dowiedzieć się więcej na ich temat, to zapraszamy do odwiedzenia jednego z salonów Top Hi-Fi & Video Design. Muzyka to nasza wielka pasja, więc chętnie się nią dzielimy, prezentując dostępne rozwiązania i możliwości brzmieniowe poszczególnych urządzeń. W naszej ofercie posiadamy szeroką zestawów głośnikowych, wzmacniaczy i amplitunerów, zróżnicowaną pod względem brzmieniowym, jak też konstrukcyjnym i funkcjonalnym, więc z łatwością znajdziemy optymalne dla ciebie rozwiązanie.

Przewodniki

Chcesz skompletować swój pierwszy zestaw audio?
Chciałbyś pogłębić swoją wiedzę? Zapraszamy do
zapoznania się z naszymi przewodnikami.

Kategorie produktów


Salony sprzedaży


Bydgoszcz
Katowice
Kielce
Kraków
Lublin
Łódź
Poznań (Woźna)
Poznań (Posnania)
Sopot
Szczecin
Warszawa (Andersa)
Warszawa (Naruszewicza)
Warszawa (Nowogrodzka)
Wrocław